Сожалеем, что у Вас такое мнение о "реальности" заболевания ВИЧ инфекция. К сожалению оно реально и унесло десятки миллионов жизней в мире. В Армении эпидемия находится более или менее под контролем, потому что еще тогда, когда зарегистрированных случаев было меньше 200, страна приняла Национальную Программу по противодействию эпидемии ВИЧ и стала её выполнять при финансовой поддержке международных организаций. Благодаря этой программе в Армении очень успешно проводится профилактика передачи ВИЧ от матери к ребенку и рождаются здоровые детишки, чьи родители не вынуждены ничего продавать и куда-то уезжать. 

В случае инфекционных заболеваний есть такое понятие, как резервуар инфекции. Чем он меньше, тем меньше новых инфицированных. А для этого необходимо выявлять как можно больше инфицированных и лечить.  

Второе о чем хотели бы написать, что ни одно заболевание не должно вступать в конкуренцию с другим для финансирования. Сфера здравоохранения сильно недофинансирована в Армении, что приводит к делению заболеваний на важные и неважные, а людей на достойных и недостойных. А это не этично.

Здоровья Вам и всему нашему обществу.

Դու ՁԻԱՀ-ից չես մահանա մինչ դեռ չունես ՄԻԱՎ վարակ ախտորոշում։

Մի քանի օր առաջ հրապարակվեց Հազարամյակի Զարգացման Նպատակների իրականացման առաջընթացի մասին Հայաստանի Հանրապետության զեկույցը։ Չեմ կարող գնահատել զարգացման մյուս նպատակների իրագործման առաջընթացը, բայց 6-րդ նպատակի վերաբերյալ ցանկանում եմ արտահայտել կարծիքս։

Նպատակը հնչում է հետևալ կերպ.

«Պայքար ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, մալարիայի և այլ հիվանդությունների դեմ։» 

Մեր երկիրը բավականին մեծ հաջողություններ է գրանցել ՄԻԱՎ համաճարակի, տուբերկուլյոզի և մալարիայի դեմ պայքարում. 

Հայաստանը ստացել է Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության հավաստագիրը, որպես մալարիայից ազատ երկիր։
Այս տարի մեկնարկել է և, հույսով եմ, հաջող կերպով կավարտվի Հայաստանի հավաստագրումը, որպես մորից երախային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման դեպքերը վերացրած երկիր։
Համաձայն պաշտոնական վիճակագրության զգալիորեն նվազել են տուբերկուլյոզի հիվանդացության և մահացության դեպքերը։

Սակայն, զեկույցում տեսա մեկ արտահայտություն, որն, իմ համոզմամբ, սխալ է իր բովանդակությամբ և վտանգավոր է, որովհետև ստեղծում է ապահովության կեղծ զգացում, ու առաջացնում է տպավորություն, թե իրականացվող միջոցառումների ծավալն ու ներդրումները բավարար են։

Խոսքս հետևյալ արտայատության մասին է. «2007 թվականից ի վեր բոլոր գրանցված ՄԻԱՎ վարակակիրներն անհրաժեշտության դեպքում հնարավորություն են ունեցել օգտագործել հակառետրովիրուսային դեղեր»։

Նման ձևակերպման օգտագործումը հնարավորություն է տվել գնահատել (7բ) թիրախը՝ «մինչև 2010 թվականն ապահովել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համընդհանուր հասանելիությունը դրա կարիքն ունեցող ԲՈԼՈՐ անձանց համար», գնահատել որպես իրականացված և գունավորել այն կանաչով։

Թույլ կտամ ինձ ասել, որ Հայաստանում հակառետրովիրուսային բուժումը հասանելի է ոչ ԲՈԼՈՐ ՄԻԱՎ վարակակիրների համար։ Այն հասանելի չէ նրանց համար, ովքեր չունեն ՄԻԱՎ վարակ ախտորոշում։

Համաձայն ՁԻԱՀ-ի Կենտրոնի կայքում բերված վիճակագրությանը 2016 ապրիլի դրությամբ ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանց հաշվարկային թիվը կազմում է 3800 մարդ, իսկ գրանցված մարդկանց թիվը կազմում է 1817: Փաստորեն ՄԻԱՎ վարակ ունեցողների միայն կեսն է տեղիակ իր հիվանդության մասին և տեսականորեն միայն կեսն ունի հնարավորություն օգտագործել հակառետրովիրուսային դեղեր:

Форум гражданского общества - день 1

Сегодня в Люксембурге завершился первый день Форума организаций гражданского общества по вопросам ВИЧ/СПИД. 

Помещение, где проходила встреча, не была предусмотрена для получения красивых фотографий и участники больше смотрели на мониторы перед ними,

но это компенсировалось интересными презентациями, некоторые слайды которых можно назвать знаменательными. 

Затронуты были различные вопросы, от восстановления производства героина в Афганистане после вторжения туда войск НАТО,

до ситуции с 3-мя 90-ыми в странах ЕС и не-ЕС. Если верить Европейскому центру по контролю заболеваний Восточной Европе надо сильно напрячься, чтобы не обмануть надежды коллег из ЮНЭЙДС. 

В Западной Европе основной затронутой группой являются МСМ, а затем мигранты. 

На слайде ECDC видно, что среди получивших диагноз ВИЧ инфекция  сравнительно мало людей, употребляющих наркотики. Ответ на связанные с этим вероятные вопросы был найден в презентации Европейского Центра по мониторингу за наркотиками и наркотической зависимостью (EMCDDA). 

Согласно этому слайду, во многих странах ЕС более 20% людей, зависимых от опиатов, получают заместительную терапию. А страна, приютившая нашу встречу, пере.... В Люксембурге более 60% ЛУН получают ЗТ. Остальные просто не хотят. Наверное.

Еще одна причина, гораздо менее приятная, в том что в Европе молодые люди все больше употребляют другие наркотики. С каждым годом снижается число новых выявленных случаев опиатной зависимости.

В Европе меняется отношение к взаимосвязи миграции и ВИЧ. Если раньше считалось, что мигранты прибывают в страны ЕС будучи уже инфицированными ВИЧ, то недавние исследования в Англии показали, что, предположительно половина мигрантов приобретают ВИЧ будучи в ЕС. 

А теперь бомба.

Прошло более 30 лет, страны ЕС и говорят о стигме. К сожалению, это явление продолжает следовать за эпидемией, конечно в гораздо меньшей степени, но судя по презентации Европейского Действия по СПИДу она все ещё является значимым препятствием для тестирования.

Больше информации о Форуме организаций гражданского общества по вопросам ВИЧ/СПИД можно найти по ссылке: http://ec.europa.eu/health/sti_prevention/hiv_aids/civil_society_forum/index_en.htm

Կրկին ցավազրկման մասին

Վերջերս ցավազրկման խնդրով մեզ դիմած շահառուների անկետաների մի փոքր վերլուծություն իրականացրեցի և մի քանի հետաքրքիր, բայց շատ տխուր, փաստեր ու օրինաչափություններ նկատեցի։ Մեր երկրում պատշաճ ցավազրկում չստանալու պատճառները բազմազան են։ Յուրաքանչյուրն արժանի է առանձին վեպի։ Այս անգամ ներկայացնեմ դրանցից մեկը, մյուսների մասին կգրեմ այլ գրառումներում։ 

Ամենատպավորիչ և ցավալի դեպքը կապված էր 15 տարեկան պատանու հետ, ով ուներ սաստիկ ցավեր, ցավի գնահատման 10 բալանի սանդղակով 10, բայց չէր ստանում պատշաճ ցավազրկում, որովհետև վերջնական ախտորոշում դեռ չուներ։ Հայաստանում քրոնիկ ցավի բուժման համար ափիոնային ցավազրկողներ նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հիմնական հիվանդությունը չարորակ ուռուցքն է։

Այլ հիվանդություններով տառապող, կամ չհաստատված ախտորոշումով մարդիկ կարող են միայն երազել պատշաճ ցավազրկման մասին։ 

Չեմ ուզում նույնիսկ պատկերացնել այդ երեխայի ծնողների վիճակը։ Չեմ ուզում, բայց ակամայիս ստացվում է։ 

Լացս գալիսա։

Բայց լացով բան չի փոխվի։ Մեր երկիրը պետք է առաջ շարժվի, որդեգրի քաղաքակիրթ աշխարհում ընդունված ստանդարտները, ազատի ցավից իր հազարավոր քաղաքացիներին։

***

Տեղեկանք

Պետք է հստակ ընդունենք մեկ բան. ժամանակակից բժշկագիտությանը հայտնի ցավազրկման տարբեր եղանակներից «ոսկե ստանդարտ» է համարվում ափիոնային խմբի ցավազրկողներն, իհարկե, ցավի որոշակի աստիճանից հետո։ Յուրաքանչյուր օր Հայաստանում 2500 մարդ ունի ցավազրկման կարիք ափիոնային ցավազրկողներով։ Երկիր ներմուծվող ափիոնային խմբի ցավազրկողների քանակը բավարար է միայն օրեկան 250 մարդու արժանապատիվ կյանքով ապրելու հնարավորություն տալու համար։ 

Ցավի բուժումն իրավունք է, այլ ոչ թե արտոնություն

Վերջերս Հայաստան էր ժամանել մանկական պալիատիվ խնամքի փորձագետ Սյուզան Ֆոուլ-Քերրին (Susan Fowle-Kerry BA (Pysch), BSN, MN, PhD Full-Professor with Tenure in the College of Nursing, University of Saskatchewan), ում հետ ինձ հաջողվեց զրուցել պատշաճ ցավազրկմանը վերաբերող խնդիրների շուրջ: Ներկայացնում եմ զրույցի որոշ հատվածները:

«Ցավազրկման դերը մանկական պալիատիվ խնամքի մեջ առանցքային է, որը թիվ մեկ առաջնահերթությունն է:

Առաջինը ինչի համար մարդը դիմում է բժշկական օգության` ցավազրկումն է: Երբ խոսում ենք պալիատիվ խնամքի մասին ապա պետք է նշել, որ ցավազրկումը այդ խնամաքի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկն է:»

«Ցավի բուժումն իրավունք է, այլ ոչ թե արտոնություն»

«Եթե նայենք աշխարհում օպիոիդների սպառմանը ըստ մեկ բնակչի, ապա կտեսնենք մեծ անհավասարություն տարբեր երկրների միջև: Սպառման ծավալներով առաջինն են Սկանդինավական երկրները: Կանադայում սպառումը մի քիչ պակաս է: Իսկ Հայաստանում օպիոիդների սպառումն աննախադեպ ցածր է:

Կանադայում, ուր դեղամիջոցների հասանելիությունը բավականին բարձր է, մեծ թվով մարդիկ շարունակում են տառապել ցավից: Դա կապված չէ օպիոիդների նշանակման բարդույթների հետ: Դա կապված է «նարկոտիկ» դեղամիջոցների նկատմամբ մարդկանց վախի հետ: Շատ ընտանիքներ վախենում են, որ իրենց հարազատը կդառնա «թմրամոլ»: Այսպիսով, Կանադայում չկա հասանելիության կամ մատակարարման խնդիր: Կա պացիենտների կողմից ցածր պահանջարկ: Անհրաժեշտ է կրթել հասարակությանը, որն անհիմն վախեցած է բժշկական նպատակով նշանակվող նարկոտիկ դեղամիջոցներից:»

«Երեխաների պարագայում խնդիրը ավելի խորն է: Նախ, հասկանալի պատճառներով, չկան բավարար կլինիկական հետազոտություններ, որոնք կպատասխանեին անհրաժեշտ և անվտանգ դեղաչափերի մասին հարցին: Երեխաների բուժմանը վերաբերող հարցերը քննարկելիս պատմականորեն առընչվում ես կոնսերվատիզմի հետ:»

«Նախ, նարկոտիկ բառի փոխարեն մենք օգտագործում ենք «օպիոիդներ» բառը, որովհետև նարկոտիկ բառը առաջացնում է թյուր պատկերացում այդ դեղամիջոցների վերաբերյալ: Մարդիկ տեղեկացված չեն, չեն հասկանում, թե ինչպես են գործում այդ խմբի դեղամիջոցները: Նրանց պատկերացումները ձևավորվել են սարսափ պատմությունների ազդեցության ներքո:

Պետք է իմանալ, որ ճիշտ հիվանդին նշանակված ճիշտ դեղամիջոցը ճիշտ դեղաչափով չի առաջացնում թմրամոլություն հիվանդությունը և հանդիսանում է բժշկական օգնության այն ստանդարտը, որը պետք է ակնկալի ցանկացած անձ:»

«Հայաստանում բժիշկները ցավի բուժումը բավարար չեն իրականացնում, որովհետև կա այդ հարցի վերաբերյալ կրթության պակաս: Գոյություն ունի նաև վախ, որ օպիոյդներ նշանակելու դեպքում իրավապահները նրա նկատմամբ հետաքննություն կսկսեն: Անհրաժեշտ է միաժամանակ կրթել բժիշկներին, բուժքույրերին, իրավապահներին և հասարակությանը: Իրավապահ մարմինների կրթությունը պետք է բավականին խորացված լինի: Ես շատ լավ հասկանում եմ այն բժիշկներին, ովքեր չեն իրականացնում ցավի պատշաճ բուժում, վախենալով իրավապահ մարմինների կողմից հետապնդումներից: Նման երևույթը և վախը պետք է վերանա:»

«Իմ համոզմունքն է, որ յուրաքանչյուր անձ, անկախ սեռից և տարիքից, իրավունք ունի ապրել առանց ցավի: Պատշաճ ցավազրկում չտրամադրելը ես դիտարկում եմ որպես խոշտանգում»: